İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Fakültesi ev sahipliğinde düzenlenen ICTADC 2026 kapsamındaki Davetli Konuşmacılar Oturumu, Avrupa’nın önde gelen üniversitelerinden akademisyenleri ağırladı. Oturumda; yapay zekânın akademide yarattığı baskıdan, dijital kamu hizmetlerindeki eşitsizliklere kadar “Dijital Tufan”ın toplumsal etkileri masaya yatırıldı.

Dijital dönüşümün sadece teknolojik bir gelişme olarak değil, toplumsal ilişkileri, çalışma hayatını ve bireylerin düşünme biçimlerini yeniden şekillendiren bir kırılma olarak ele alındığı II. Uluslararası İletişim, Teknoloji, Sanat ve Tasarım Kongresi (ICTADC 2026), önemli tartışmalara sahne oldu.

Arel Üniversitesi İletişim Fakültesinden Doç. Dr. Mehmet Yakın’ın moderatörlüğünde düzenlenen ve Prof. Dr. Haluk Şahin’in “Dijital Tufan” kitabından ilham alan oturuma; Hollanda, İsveç, İngiltere ve İspanya’dan uzman akademisyenler katıldı. Groningen Üniversitesinden Doç. Dr. Çiğdem Bozdağ, Lund Üniversitesinden Doç. Dr. Deniz Duru, University College London’dan (UCL) Doç. Dr. Hakan Ergül, Girona Üniversitesinden Doç. Dr. Hasan Gürkan ve Goldsmiths’ten Dr. Ergin Bulut, kendi araştırmalarından hareketle dijital çağın görünmeyen yüzünü değerlendirdi. 

“Yapay Zekâ Akademide Performans Baskısını Artırıyor”

Oturumda “Akademide Yapay Zekânın Yarattığı Tufan” başlıklı bir sunum yapan UCL akademisyeni Doç. Dr. Hakan Ergül, yapay zekânın üniversitelerdeki iş yükü üzerindeki çelişkili etkilerine dikkat çekti. Ergül, “Teknolojinin sağladığı hız her zaman akademisyenlerin iş yükünü azaltmıyor. Yapay zekâ sayesinde kısa sürede tamamlanan çalışmalar, kurumların daha fazla üretim beklemesine ve performans baskısının artmasına neden olabiliyor” dedi. Akademik dürüstlüğün yalnızca cezalandırma mekanizmalarıyla korunamayacağını belirten Ergül, öğrencilere ve akademisyenlere düşünmek için yeterli zamanın tanınması gerektiğini vurguladı.

Netflix Algoritmaları Bakış Açımızı Şekillendiriyor

Girona Üniversitesinden Doç. Dr. Hasan Gürkan ise “Dijital Tufanın Sinemada Temsili” sunumunda dijital yayın platformlarının izleyici üzerindeki algı yönetimine değindi. Netflix üzerinden yaptığı araştırmayı paylaşan Gürkan, aynı içeriğin farklı izleyicilere farklı görseller ve kategorilerle sunulduğunu belirterek bu durumu “algoritmik çeviri” olarak tanımladı. Gürkan, algoritmaların yalnızca ne izlediğimizi değil, izlediğimiz içerikleri hangi bakış açısıyla yorumlayacağımızı da etkilediğini ortaya koydu.

Dijital Dünyanın Arkasındaki Görünmeyen Emek

Goldsmiths’ten Dr. Ergin Bulut, “Merkezden Çepere Dijital Tufan(lar)” başlıklı konuşmasında dijital üretimin arka planındaki emek sömürüsüne dikkat çekti. Video oyun sektörü ve uluslararası dolaşıma giren Türk televizyon dizilerinden örnekler veren Bulut; yaratıcılık ve eğlence kavramlarının ardında uzun çalışma saatleri, güvencesiz istihdam ve sosyal güvence eksikliklerinin yattığını ifade etti.

Dijital Kimliği Olmayanlar Kamu Hizmetlerinden Dışlanıyor

İsveç ve Kuzey Avrupa ülkelerindeki kamu hizmetlerinin dijitalleşmesini “İsveç’te Kamu Hizmetlerinin Dijitalleştirilmesi ve Yapay Zekâ Kullanımı” başlığıyla ele alan Lund Üniversitesinden Doç. Dr. Deniz Duru, dijital sistemlerin herkes için aynı kolaylığı sağlamadığını belirtti. Özellikle göçmenlerin ve BankID gibi sistemlere erişemeyen bireylerin yaşadığı zorluklara değinen Duru, kamu hizmetlerinde sadece hızın değil; erişilebilirlik, kapsayıcılık ve eşitlik ilkelerinin de gözetilmesi gerektiğini aktardı.

Çocuklar Dijitalin Sadece Kullanıcısı Değil, Sorgulayıcısı Olmalı

Groningen Üniversitesinden Doç. Dr. Çiğdem Bozdağ ise “Eleştirel Medya Okuryazarlığı” sunumunda çocukların dijital teknoloji karşısındaki konumunu değerlendirdi. Hollanda ve Almanya’da yürüttüğü katılımcı çalışmalardan örnekler veren Bozdağ, çocukların kendilerine sunulan bilgileri yalnızca tüketen bireyler olarak değil, yapay zekâ ve ayrımcılık gibi konularda dijital mekanizmaları sorgulayabilen aktif katılımcılar olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.

Dijital Çağın Geleceğini Kim Belirleyecek?

Oturumun moderatörlüğünü üstlenen Doç. Dr. Mehmet Yakın, dijital teknolojilerin baş döndürücü hızla geliştiğini ve bu dönüşümün etkilerini anlamak için farklı disiplinlerin bir araya gelmesinin önemini belirtti. ICTADC 2026 kapsamında gerçekleşen panel, dijital dönüşümün geleceğinin yalnızca teknoloji şirketleri tarafından değil, toplumların bu sistemler karşısında benimsediği eleştirel değerlerle şekilleneceğini ortaya koyarak sona erdi.